မိမိတို့နှင့် မသက်ဆိုင်သော ကမ္ဘာ့အကျပ်အတည်းများကြောင့် အာဖရိကတိုက် တဖန်ပြန်လည် အထိနာနေရ

PSM(NEWS)

မတ်၂၉၊၂၀၂၆

လာဂို့စ်မြို့မှ တက္ကစီမောင်းသူ အဒက်ဘိုလာ အိုင်းဆက် သည် ပြီးခဲ့သည့် အပတ်ကုန်က စက်သုံးဆီဆိုင်သို့ နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် သွားရောက်ခဲ့ရသည်။ တစ်ကြိမ်သွားတိုင်း ဆီစျေးနှုန်းမှာ မြင့်တက်နေပြီး နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးမြို့တော်တွင် တစ်လီတာလျှင် ၁,၃၅၀ နိုင်ရာ (၀.၉၉ ဒေါ်လာ) အထိ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။ ၎င်းမှာ အီရန်စစ်ပွဲ စတင်ကတည်းက ၃၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့် မြင့်တက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး သူ၏ တစ်နေ့တာ အကျိုးအမြတ်အားလုံးကို ဆုံးရှုံးစေခဲ့သည်။

“ဒါက တကယ့်ကို အကြီးအကျယ် ထိခိုက်စေတာပါ” ဟု အိုင်းဆက်က ပြောကြားခဲ့သည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့က အီရန်နိုင်ငံအား ပူးတွဲတိုက်ခိုက်မှုဖြင့် စတင်ခဲ့သည့် အရှေ့အလယ်ပိုင်း ပဋိပက္ခ၏ နောက်ဆက်တွဲ စီးပွားရေးရိုက်ခတ်မှုဒဏ်ကို ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ လူသန်းပေါင်းများစွာနည်းတူ အာဖရိကတိုက်သားများလည်း ခါးစည်းခံနေကြရသည်။

ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြား အနီးတစ်ဝိုက် ပိတ်ဆို့မှုများကြောင့် စက်သုံးဆီစျေးနှုန်း မြင့်တက်လာခြင်းသည် ကမ္ဘာ့အဆင်းရဲဆုံး အိမ်ထောင်စုများရှိရာ အာဖရိကတိုက်သားများအတွက် လက်ရှိရင်ဆိုင်နေရသော အခက်အခဲများကို ပိုမိုဆိုးရွားစေသည်။

COVID-19 ကပ်ရောဂါမှသည် ယူကရိန်းစစ်ပွဲ၊ ယခုအခါ အရှေ့အလယ်ပိုင်း ပဋိပက္ခအထိ၊ ကမ္ဘာ့လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်သော တရုတ်နှင့် အိန္ဒိယတို့ကို ယှဉ်နိုင်သည့် အာဖရိကတိုက်သည် မိမိတို့နှင့် မသက်ဆိုင်သော စစ်ပွဲများ၏ ဂယက်ရိုက်ခတ်မှုကို ပြင်းထန်စွာ ခံစားနေရသည်။ ယင်းတွင် စက်သုံးဆီနှင့် ဓာတ်မြေသြဇာကဲ့သို့သော အရေးကြီးအရင်းအမြစ်များ ပြတ်လပ်မှုနှင့် စျေးနှုန်းကြီးမြင့်မှုများ ပါဝင်သည်။

ကုလသမဂ္ဂ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးမှုအဖွဲ့ (UNCTAD) ၏ ၂၀၂၅ ခုနှစ် အစီရင်ခံစာအရ အာဖရိကတိုက်ကို “ထပ်ဆင့်နေသော ကမ္ဘာ့အကျပ်အတည်းများ၏ ဗဟိုချက်” ဟု ဖော်ပြထားသည်။ အာဖရိကနိုင်ငံ အများစုသည် ချောဆီနှင့် စက်သုံးဆီ ချောထုတ်ကုန်များကို ပြည်ပမှ တင်သွင်းနေရသူများ ဖြစ်ကြသည်။

ကင်ညာ: စက်သုံးဆီ အားလုံးကို အရှေ့အလယ်ပိုင်း၊ အထူးသဖြင့် ယူအေအီး (UAE) နိုင်ငံမှ တင်သွင်းနေရပြီး လက်ရှိတွင် အရောင်းဆိုင် ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ထိခိုက်နေပြီဖြစ်သည်။

ယူဂန်ဒါ: နိုင်ငံတွင်း လက်ကျန်ဆီမှာ ရက်သတ္တပတ် အနည်းငယ်စာသာ ကျန်ရှိတော့သည်။

တောင်အာဖရိက: ဆော်ဒီအာရေဗျမှ ဆီတင်သွင်းမှု လျော့ကျသွားသဖြင့် စက်မှုလုပ်ငန်းရှင်များမှာ စိုးရိမ်တကြီးဖြင့် ဆီများ ဝယ်ယူစုဆောင်းနေကြသည်။

နိုင်ဂျီးရီးယား: အာဖရိက၏ အကြီးဆုံး ရေနံစိမ်းထုတ်လုပ်သည့် နိုင်ငံဖြစ်သော်လည်း ပြည်တွင်း၌ ဆီချက်စက်ရုံ လုံလောက်စွာ မရှိသဖြင့် ဥရောပမှ ပြန်လည်တင်သွင်းနေရသည်။

ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံတွင် လူနေမှုစရိတ် မြင့်တက်လာမှုကြောင့် ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများက လုပ်ခလစာ တိုးမြှင့်ပေးရန် ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ အစိုးရက စက်သုံးဆီတွင် အီသနော ရောနှောမှုကို ၅ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးမြှင့်ရန် စီစဉ်နေသော်လည်း ယင်းသည် မော်တော်ကားအင်ဂျင်များကို ပျက်စီးစေနိုင်ပြီး လေထုညစ်ညမ်းမှုကို ပိုမိုဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။

ဟားရဲလ် မြို့မှ ဖုန်းအရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်သူ ဝါရှင်တန် ညာကာရီဇေး က “အခုဆို ကားခတွေ အရမ်းတက်နေလို့ မြို့ထဲကို လူစည်တဲ့အချိန် မသွားတော့ဘူး။ အချိန်လွန်မှ သွားရင် ကားခသက်သာပေမဲ့ မနက်စောစောလာတဲ့ ဖောက်သည်တွေကို ဆုံးရှုံးရတယ်” ဟု ဆိုသည်။

စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍတွင်လည်း ဓာတ်မြေသြဇာ ရှားပါးမှုဒဏ်ကို ဆူဒန်နှင့် ဆိုမာလီယားကဲ့သို့ ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားရာ နိုင်ငံများတွင် ပိုမိုခံစားနေရသည်။ ကင်ညာနိုင်ငံ၏ ပန်းတင်ပို့မှုလုပ်ငန်းမှာလည်း စစ်ပွဲစတင်ကတည်းက တစ်ပတ်လျှင် ဒေါ်လာ ၁.၄ သန်းခန့် ဆုံးရှုံးနေရသည်။

စက်သုံးဆီ ပြတ်လပ်မှုအတွက် အာဖရိကအစိုးရများသည် လမ်းကြောင်းသစ်များကို ရှာဖွေလာကြသည်။ တောင်အာဖရိက၊ ကင်ညာနှင့် ဂါနာနိုင်ငံတို့သည် နိုင်ဂျီးရီးယားရှိ ဒန်ဂိုတေးဆီချက်စက်ရုံနှင့် ဆီဝယ်ယူရန် ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်နေကြောင်း Bloomberg က ဖော်ပြခဲ့သည်။

ဒန်ဂိုတေး ဆီချက်စက်ရုံသည် ယခုအပတ်အတွင်း အိုင်ဗရီကို့စ်၊ ကင်မရွန်း၊ တန်ဇန်းနီးယား၊ ဂါနာနှင့် တိုဂိုနိုင်ငံများသို့ စက်သုံးဆီ တင်ပို့မှု ၁၂ ကြိမ် ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ကျွမ်းကျင်သူများက ရေနံစိမ်း ပုံမှန်ရရှိမှသာ ဤစက်ရုံအနေဖြင့် အာဖရိကတိုက်၏ လိုအပ်ချက်ကို ဆက်လက်ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်မည်ဟု သတိပေးထားကြသည်။

ကိုးကား AP